دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران (IUMS) بدون شک یکی از قطبهای اصلی آموزش پزشکی، بهداشت و درمان در خاورمیانه و یکی از برترین دانشگاههای علوم پزشکی در ایران است. این دانشگاه با ارائه خدمات گسترده آموزشی، پژوهشی و درمانی، نقش بسیار پررنگی در ارتقای سطح سلامت جامعه و تربیت کادر درمان متخصص ایفا میکند. اگر داوطلب کنکور تجربی هستید و رؤیای پوشیدن روپوش سفید پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی یا پرستاری را در سر دارید، قطعا نام علوم پزشکی ایران در صدر لیست انتخاب رشته شما قرار دارد.
در این مقاله از مرکز مشاوره تحصیلی آکو، قصد داریم به معرفی جامع و صفر تا صد دانشگاه علوم پزشکی ایران بپردازیم. از تاریخچه پرفرازونشیب و امکانات آموزشی گرفته تا لیست کامل دانشکدهها، بیمارستانهای تحت پوشش، رتبهبندیهای جهانی و شرایط قبولی در این دانشگاه را با جزئیات بررسی خواهیم کرد.
همچنین بخوانید: معرفی دانشگاه شهید بهشتی
تاریخچه تأسیس و تکامل دانشگاه علوم پزشکی ایران
هسته اولیه این دانشگاه در مردادماه سال ۱۳۵۲ توسط دکتر عبدالحسین سمیعی و تحت عنوان «مرکز پزشکی شاهنشاهی» پایهگذاری شد. نخستین گامهای اجرایی و برنامهریزیهای کلان برای راهاندازی این مجموعه از اواسط سال ۱۳۵۳ آغاز گردید. جالب است بدانید که اولین واحدی که در این مرکز شروع به کار کرد، کتابخانه مرکزی آن بود. این کتابخانه در کمتر از دو سال، چندین هزار مجله علمی معتبر و کتابهای مرجع در زمینههای مختلف علوم پزشکی را جمعآوری کرد.
نقطه عطف تاریخچه این دانشگاه، برقراری ارتباط مستقیم با مرکز اطلاعات پزشکی ایالات متحده آمریکا بهوسیله ماهواره بود که این مرکز را در ردیف مدرنترین و مهمترین مراکز اطلاعات پزشکی در سطح بینالمللی قرار داد. سازمان بهداشت جهانی (WHO) نیز این مرکز را بهعنوان کتابخانه و مرکز اطلاعات منطقه گسترده مدیترانه شرقی برگزید.
طبق تصمیمات کمیسیون شورای گسترش آموزش عالی در سال ۱۳۵۴، مجتمع بینالمللی پزشکی ایران شکل گرفت و دانشکدههای پزشکی، علوم پایه پزشکی، پرستاری (در مقاطع کارشناسی، ارشد و دکتری)، پیراپزشکی و مدیریت مؤسسات بهداشتی تأسیس شدند. در سال ۱۳۵۵ با آغاز همکاریهای گسترده علمی با معتبرترین دانشگاههای جهان از جمله دانشگاه هاروارد، کلمبیا و کرنل، فاز جدیدی از برنامهریزیهای آموزشی، فعالیتهای عمرانی و تجهیز فضاهای درمانی آغاز شد. اولین فعالیت درمانی این مجموعه با «کلینیک ایرانشهر» کلید خورد و در سال ۱۳۵۶، دانشکده پزشکی آن رسماً کار خود را آغاز کرد.
ماجرای ادغام و استقلال مجدد دانشگاه
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این مرکز با نام دانشگاه علوم پزشکی ایران به مسیر پرشتاب خود ادامه داد. اما یکی از اتفاقات مهم در تاریخ این دانشگاه، ماجرای ادغام آن بود. در سال ۱۳۸۹ بر اساس تصمیمات مدیریتی وقت در وزارت بهداشت، این دانشگاه با دانشگاه علوم پزشکی تهران ادغام شد. در آن زمان، علوم پزشکی ایران چهارمین دانشگاه برتر کشور محسوب میشد. این ادغام با واکنشهای متعددی از سوی اساتید و دانشجویان همراه بود. سرانجام پس از گذشت دو سال و پنج ماه، در سال ۱۳۹۲ با تصویب مجدد شورایعالی گسترش دانشگاهها و شورایعالی انقلاب فرهنگی، این دانشگاه مجدداً احیا شد و استقلال کامل خود را بازیافت.

رتبهبندی و جایگاه علمی در جهان و ایران
دانشگاه علوم پزشکی ایران همواره در میان برترین دانشگاههای تیپ یک وزارت بهداشت قرار داشته است. در سال ۲۰۱۹ میلادی و در اولین رتبهبندی تأثیرگذاری دانشگاههای تایمز (Times Higher Education Impact Rankings)، این دانشگاه شگفتیساز شد و رتبه اول کشور و ۴۱ جهان را به خود اختصاص داد. این رتبهبندی، نخستین و تنها معیار سنجش عملکرد دانشگاهها بر اساس اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs) است.
همچنین این دانشگاه در رتبهبندی کلی دانشگاههای جهان در بازه ۸۰۱ تا ۱۰۰۰ و در میان دانشگاههای برتر جوان دنیا (با قدمت کمتر از ۵۰ سال) در دامنه ۲۰۱ تا ۲۵۰ قرار گرفت. در سال ۲۰۲۰ نیز مجدداً رتبه اول کشوری و رتبه ۵۵ جهان را در شاخص تأثیرگذاری کسب کرد. بر اساس جدیدترین رتبهبندیها، علوم پزشکی ایران معمولاً پس از دانشگاههای علوم پزشکی تهران و مشهد، در جایگاه سوم یا چهارم برترین دانشگاههای علوم پزشکی کشور قرار میگیرد.
نکته جالب توجه: بیشترین اختلاف رتبه مقالات این دانشگاه با سایر مراکز برتر کشور، صرفاً به دلیل نداشتن دانشکده دندانپزشکی است؛ با این حال، علوم پزشکی ایران رکورد بالاترین میزان تولید مقاله به ازای هر عضو هیئتعلمی را در وزارت بهداشت به نام خود ثبت کرده است.

معرفی دانشکدههای دانشگاه علوم پزشکی ایران
در حال حاضر، این دانشگاه با داشتن بیش از ۷۵۰ عضو هیئتعلمی برجسته و پذیرش حدود ۶۰۰۰ دانشجو در مقاطع مختلف، از طریق ۱۱ دانشکده تخصصی به ارائه خدمات آموزشی میپردازد. لیست دانشکدههای این دانشگاه عبارتند از:
- دانشکده پزشکی: بزرگترین دانشکده این مجموعه که وظیفه تربیت پزشکان عمومی و متخصصان رشتههای مختلف بالینی را بر عهده دارد.
- دانشکده داروسازی: یکی از دانشکدههای تازهتأسیس و بسیار مجهز که دانشجویان دکتری عمومی داروسازی را میپذیرد.
- دانشکده بهداشت: تمرکز بر رشتههای مرتبط با سلامت عمومی، اپیدمیولوژی، بهداشت محیط و بهداشت حرفهای.
- دانشکده پرستاری و مامایی: یکی از قدیمیترین و معتبرترین دانشکدههای پرستاری ایران که در مقاطع کارشناسی تا دکتری دانشجو میپذیرد. (بیشتر بخوانید: معرفی کامل رشته پرستاری)
- دانشکده پیراپزشکی: ارائهدهنده رشتههایی نظیر علوم آزمایشگاهی، رادیولوژی، هوشبری و اتاق عمل.
- دانشکده علوم توانبخشی: شامل رشتههای فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی، شنواییشناسی و ارتوپدی فنی.
- دانشکده طب ایرانی (سنتی): ویژه پزشکانی که قصد تخصص در زمینه طب سنتی و گیاهان دارویی را دارند.
- دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان (انستیتو روانپزشکی تهران): قطب روانشناسی بالینی و روانپزشکی کشور.
- دانشکده فناوریهای نوین پزشکی: تمرکز بر رشتههایی نظیر مهندسی بافت، نانوتکنولوژی پزشکی و بیوتکنولوژی.
- دانشکده مدیریت و اطلاعرسانی پزشکی: آموزش مدیران بیمارستانی، اقتصاد سلامت و فناوری اطلاعات سلامت (HIT).
توجه: دانشکده علوم پزشکی کرج (البرز) نیز در ابتدا زیر نظر این دانشگاه تأسیس شد، اما در حال حاضر توسعه یافته و بهصورت یک دانشگاه مستقل (دانشگاه علوم پزشکی البرز) فعالیت میکند.

بیمارستانها و مراکز درمانی تحت پوشش
دانشگاه علوم پزشکی ایران شبکه وسیعی از بیمارستانهای تخصصی و فوقتخصصی را در شهر تهران تحت پوشش دارد که هم محل آموزش بالینی دانشجویان هستند و هم بار بزرگی از سیستم درمان کشور را به دوش میکشند.
بیمارستانهای آموزشی و درمانی
این بیمارستانها اصلیترین فیلد کارآموزی و کارورزی دانشجویان پزشکی، پرستاری و پیراپزشکی هستند:
- مجتمع آموزشی پژوهشی درمانی حضرت رسول اکرم (ص): بزرگترین بیمارستان جنرال دانشگاه.
- مرکز آموزشی درمانی قلب شهید رجایی: قطب اصلی درمان و جراحی قلب در ایران و خاورمیانه.
- مرکز آموزشی درمانی شهید هاشمینژاد: قطب تخصصی بیماریهای کلیه، مجاری ادراری و پیوند کلیه.
- مرکز آموزشی درمانی سوانح و سوختگی شهید مطهری: مرجع اصلی ارجاع بیماران سوختگی در کشور.
- مرکز آموزشی درمانی زنان و زایمان شهید اکبرآبادی: تخصصیترین مرکز زنان، زایمان و ناباروری.
- مرکز آموزشی درمانی جراحی پلاستیک حضرت فاطمه (س): قطب جراحی ترمیمی و پلاستیک.
- مرکز آموزشی درمانی کودکان حضرت علیاصغر (ع): تخصصی اطفال و خون کودکان.
- مرکز آموزشی درمانی روانپزشکی ایران: مرجع بستری و درمان بیماران اعصاب و روان.
- سایر مراکز آموزشی: بیمارستان ارتوپدی شفا یحیاییان، بیمارستان مصطفی خمینی و بیمارستان فیروزگر (جنرال).
بیمارستانهای صرفاً درمانی
این بیمارستانها عمدتاً به ارائه خدمات درمانی به شهروندان در نقاط مختلف تهران و حومه میپردازند: بیمارستان شهدای هفتم تیر (مرکز ترومای جنوب تهران)، بیمارستان لولاگر، بیمارستان شهدای یافتآباد، بیمارستان کودکان شهید فهمیده، بیمارستان امام سجاد شهریار، بیمارستان حضرت فاطمه رباطکریم و بیمارستان امام حسین بهارستان.
مراکز تحقیقاتی و انستیتوها
پژوهش، ستون فقرات دانشگاه IUMS است. این دانشگاه دهها مرکز تحقیقاتی مصوب دارد که در خط مقدم تولید علم پزشکی فعالیت میکنند. برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی، مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی و طب اسلامی، مرکز تحقیقات علوم دارویی رازی، مراکز تحقیقاتی گوش و حلق و بینی، ایمونولوژی، چشمپزشکی، مراقبتهای پرستاری، بهداشت روان، توانبخشی، آسیبشناسی و سرطان، بیماریهای گوارش و کبد، سوختگی، قاعده جمجمه، فیزیولوژی، غدد درونریز و متابولیسم، و مرکز تحقیقات علوم اعصاب.
انستیتوهای تخصصی:
- انستیتو تحقیقات غدد درونریز و متابولیسم
- پژوهشکده حواس پنجگانه
نشریات و مجلات علمی رسمی
دانشگاه علوم پزشکی ایران دهها مجله علمی معتبر با نمایههای بینالمللی (ISI, PubMed, Scopus) منتشر میکند که بستری برای چاپ مقالات محققان داخلی و خارجی است.
نشریات فارسی:
مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، مجله سلامت کار ایران، مجله پرستاری ایران، مجله مدیریت سلامت، مجله علوم پزشکی رازی، فصلنامه بیهوشی و درد.
نشریات انگلیسی بینالمللی:
Basic and Clinical Neuroscience, Medical Journal of the Islamic Republic of Iran, International Journal of Hospital Research, Journal of Minimally Invasive Surgical Sciences, Research in Cardiovascular Medicine, Iranian Journal of Pharmacology & Therapeutic.
مهمترین دستاوردها و رکوردهای پزشکی دانشگاه
این دانشگاه مهد بسیاری از «اولینها» در تاریخ پزشکی ایران است:
- جراحیهای نوین: انجام اولین جراحی موفق کاشت حلزون گوش در ایران، اولین جراحی تمام آندوسکوپیک شوانوم گوش، و اتوگرافت مجدد تخمدان پس از دوره شیمیدرمانی.
- جراحی تغییر جنسیت: انجام نخستین عمل جراحی تخلیه رحم و تخمدان در بیماران ترنسسکشوال (Transsexual) با تکنیکهای پیشرفته.
- تأسیس بانک مغز: این دانشگاه تنها بانک مغز ایران و منطقه را تأسیس کرده است که مرجعی حیاتی برای تحقیقات روی بیماریهای نورولوژیک (مثل آلزایمر و پارکینسون) به شمار میرود.
- پارک علم و فناوری: نخستین دانشگاه علوم پزشکی کشور است که مجوز رسمی تأسیس پارک علم و فناوری سلامت را اخذ کرده و از استارتاپهای حوزه سلامت حمایت میکند.
- قطب درمان سرطان: مرکز جامع خدمات سرطان تهران (یکی از چهار مرکز کشوری تیپ ۳ سرطان) با پیشرفتهترین تجهیزات رادیوتراپی در مجتمع حضرت رسول اکرم (ص) راهاندازی شده است.
- کتابخانه ملی پزشکی: کتابخانه مرکزی این دانشگاه، رسماً بهعنوان برترین کتابخانه دانشگاهی وزارت بهداشت و کتابخانه ملی پزشکی ایران شناخته میشود.

امکانات رفاهی، خوابگاهها و دسترسی
پردیس مرکزی دانشگاه علوم پزشکی ایران در یکی از بهترین و خوشآبوهواترین نقاط تهران، در مجاورت برج میلاد واقع شده است. فضای سبز گسترده، سالنهای ورزشی مجهز (استخر سرپوشیده، سالنهای چندمنظوره)، سلفسرویسهای مدرن و مراکز مشاوره دانشجویی از جمله امکانات این پردیس است. این دانشگاه دارای چندین مجتمع خوابگاهی برای دانشجویان دختر و پسر (مانند خوابگاههای نواب، گلستان و…) است که به سرویسهای ایابوذهاب رایگان تا پردیس مرکزی و بیمارستانها مجهز هستند.
برای قبولی در این دانشگاه چه رتبهای لازم است؟
رقابت برای ورود به دانشگاه علوم پزشکی ایران بسیار بالاست. بهطور کلی، برای قبولی در رشته پزشکی این دانشگاه در منطقه ۱ و ۲ به رتبههای زیر ۵۰۰ کشوری و منطقهای نیاز دارید. رشتههای پرطرفدار دیگری مانند داروسازی، فیزیوتراپی و پرستاری نیز نیازمند ترازهای بالا و رتبههای سه رقمی و نهایتاً اوایل چهار رقمی (بسته به سهمیه مناطق) هستند. برای تحلیل دقیق کارنامه و تخمین رتبه خود، میتوانید از خدمات مشاوره کنکور آکو استفاده کنید.
آدرس و راههای ارتباطی دانشگاه
دسترسی به پردیس مرکزی از طریق ایستگاه مترو برج میلاد (خط ۷) و همچنین خطوط اتوبوسهای تندرو (BRT) بزرگراه چمران و همت بسیار آسان است.
- آدرس پردیس مرکزی: تهران، بزرگراه شهید همت (غرب به شرق)، بین تقاطع بزرگراه شیخ فضلالله نوری و بزرگراه شهید چمران، جنب برج میلاد، دانشگاه علوم پزشکی ایران.
- تلفن تماس: ۸۶۷۰۱-۰۲۱
- کد پستی: ۱۴۴۹۶۱۴۵۳۵
- وبسایت رسمی: www.iums.ac.ir
مشاوره تحصیلی و انتخاب رشته با تیم مهندس حاج کرم
در مقاله معرفی دانشگاه علوم پزشکی ایران، سعی کردیم دید جامع، دقیق و کاملی از این قطب علمی را به شما ارائه دهیم. اگر قبولی در کنکور تجربی و ورود به بهترین دانشگاههای علوم پزشکی کشور هدف نهایی شماست و میخواهید با یک برنامهریزی اصولی، آینده شغلی خود را به بهترین شکل بسازید، تیم مشاوره تحصیلی و برنامهریزی آکو به مدیریت مهندس حاج کرم در کنار شما خواهد بود.
ما به شما کمک میکنیم تا در مهمترین سال زندگیتان، پتانسیل واقعی خود را به اجرا درآورید، از موانع مطالعاتی عبور کنید و با یک انتخاب رشته حرفهای، عالیترین نتیجه را بگیرید. برای رزرو وقت مشاوره حضوری (در کرج) یا آنلاین با برترین مشاوران کشور، همین حالا با شماره 02633408944 تماس بگیرید. تیم پشتیبانی مرکز آکو همواره آماده پاسخگویی به شماست. همچنین میتوانید سؤالات خود را در انتهای همین مقاله و در قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا در اسرع وقت پاسخ داده شود.
سوالات متداول (FAQ) درباره دانشگاه علوم پزشکی ایران
آیا دانشگاه علوم پزشکی ایران زیرمجموعه دانشگاه تهران است؟
خیر. اگرچه این دانشگاه در سال ۱۳۸۹ برای مدت کوتاهی با دانشگاه علوم پزشکی تهران ادغام شد، اما در سال ۱۳۹۲ مجدداً استقلال یافت و در حال حاضر یک دانشگاه کاملاً مستقل و یکی از قطبهای برتر وزارت بهداشت است.
بزرگترین بیمارستانهای آموزشی دانشگاه علوم پزشکی ایران کدامند؟
مجتمع بیمارستانی حضرت رسول اکرم (ص)، مرکز قلب شهید رجایی، بیمارستان فیروزگر، بیمارستان سوختگی مطهری و بیمارستان کلیوی هاشمینژاد از مهمترین مراکز آموزشی و درمانی این دانشگاه هستند.
آیا دانشگاه علوم پزشکی ایران دانشکده دندانپزشکی دارد؟
خیر، این دانشگاه در حال حاضر دانشکده دندانپزشکی ندارد. با این وجود، به دلیل تولیدات علمی بسیار بالا در سایر رشتهها، همچنان در رتبههای برتر کشوری و جهانی قرار دارد.
پردیس مرکزی دانشگاه کجاست و چه راههای دسترسی دارد؟
پردیس مرکزی در تهران، بزرگراه همت و دقیقاً در مجاورت برج میلاد واقع شده است. بهترین راه دسترسی با وسایل نقلیه عمومی، استفاده از ایستگاه مترو برج میلاد (خط ۷) و یا اتوبوسهای تندرو (BRT) چمران و همت است.
بانک مغز ایران در کدام دانشگاه قرار دارد؟
دانشگاه علوم پزشکی ایران افتخار تأسیس اولین و تنها بانک مغز در ایران و منطقه را دارد که برای تحقیقات پیشرفته روی بیماریهای سیستم عصبی استفاده میشود.
(مشاوره کاملاً رایگان)


