نظام رتبه‌بندی شانگهای (ShanghaiRanking) به عنوان یکی از معتبرترین نظام‌های رتبه‌بندی بین‌المللی، نتایج رتبه‌بندی جهانی موضوعات دانشگاهی (GRAS) را منتشر کرد. بر اساس گزارش مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، در این رتبه‌بندی بیش از ۲۰۰۰ دانشگاه از ۱۰۰ کشور جهان در ۵۷ رشته و ۵ حوزه کلان موضوعی مورد ارزیابی قرار گرفتند.
دانشگاه‌های ایران در ۳۳ رشته موضوعی و مجموعاً در ۱۱۴ رشته‌محل موفق به کسب رتبه جهانی شده‌اند که بیشترین فراوانی و بهترین رتبه‌ها مربوط به حوزه فنی و مهندسی است.
۱. شاخص‌ها و روش‌شناسی رتبه‌بندی موضوعی شانگهای
ارزیابی دانشگاه‌ها بر اساس ۵ معیار اصلی و ۹ شاخص اختصاصی صورت گرفته است. ضرایب این شاخص‌ها برای رشته‌های مختلف بر اساس نظرسنجی تعالی تحصیلی (AES) وزن‌دهی می‌شود:
جدول ۱. شاخص‌های رتبه‌بندی جهانی موضوعات دانشگاهی (GRAS)
| معیار اصلی | شاخص‌های اختصاصی ارزیابی |
|---|---|
| اعضای هیئت علمی در کلاس جهانی | • برندگان جوایز علمی بین‌المللی • پژوهشگران پراستناد (Highly Cited Researchers) • سردبیران ارشد مجلات بین‌المللی دانشگاهی • رهبری سازمان بین‌المللی دانشگاهی |
| برونداد در کلاس جهانی | • مقالات نشریات برتر (Top Journals) • جوایز دانشگاهی بین‌المللی |
| پژوهش‌های با کیفیت | • مقالات منتشرشده در نشریات چارک اول (Q1) |
| تأثیر پژوهشی | • تأثیر استنادی نرمال‌شده مقالات (CNCI) |
| همکاری بین‌المللی | • درصد مقالات دارای همکاری بین‌المللی |
۲. حوزه‌های کلان و رشته‌های مورد ارزیابی در نظام شانگهای
نظام شانگهای ۵۷ رشته موضوعی را در ۵ گروه اصلی طبقه‌بندی می‌کند:
جدول ۲. حوزه‌های موضوعی و رشته‌های رتبه‌بندی GRAS
| حوزه موضوعی کلی | تعداد رشته | نام رشته‌ها |
|---|---|---|
| حوزه علوم طبیعی (علوم پایه) | ۸ | ریاضیات، فیزیک، شیمی، علوم زمین، جغرافیا، بوم‌شناسی، اقیانوس‌شناسی، علوم جوی |
| حوزه مهندسی | ۲۵ | مهندسی مکانیک، مهندسی برق و الکترونیک، اتوماسیون و کنترل، مهندسی مخابرات، علوم و فناوری ابزار دقیق، مهندسی زیست‌پزشکی، علوم و مهندسی کامپیوتر، مهندسی عمران، مهندسی شیمی، علوم و مهندسی مواد، علم و فناوری نانو، علوم و مهندسی انرژی، علوم و مهندسی محیط زیست، منابع آب، علوم و فناوری غذا، بیوتکنولوژی، مهندسی هوافضا، مهندسی دریا و اقیانوس، علوم و فناوری حمل و نقل، سنجش از راه دور، مهندسی معدن و مواد معدنی، مهندسی متالورژی، علوم و مهندسی نساجی، هوش مصنوعی، علوم و مهندسی رباتیک |
| حوزه علوم زیستی | ۴ | علوم زیستی، علوم زیستی انسانی، علوم کشاورزی، علوم دامپزشکی |
| حوزه علوم پزشکی | ۶ | پزشکی بالینی، بهداشت عمومی، دندان‌پزشکی و علوم دهان، پرستاری، فناوری پزشکی، داروسازی و علوم دارویی |
| حوزه علوم اجتماعی | ۱۴ | اقتصاد، آمار، حقوق، علوم سیاسی، جامعه‌شناسی، آموزش، ارتباطات، روان‌شناسی، مدیریت بازرگانی، امور مالی، مدیریت، مدیریت عمومی، مدیریت هتلداری و گردشگری، کتابداری و اطلاع‌رسانی |
۳. جایگاه دانشگاه‌های ایران در حوزه موضوعی علوم طبیعی (علوم پایه)
جدول ۳. رتبه‌بندی دانشگاه‌های ایران در علوم پایه
| رشته موضوعی (تعداد دانشگاه) | دانشگاه‌های حاضر | رتبه جهانی |
|---|---|---|
| ریاضیات (۴) | دانشگاه علم و صنعت ایران | ۲۰۱–۳۰۰ |
| دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، دانشگاه فردوسی مشهد | ۳۰۱–۴۰۰ | |
| فیزیک (۱) | دانشگاه علم و فناوری مازندران (بهشهر) | ۴۰۱–۵۰۰ |
| جغرافیا (۱) | دانشگاه تهران | ۱۵۱–۲۰۰ |
| علوم جوی (۱) | دانشگاه تهران | ۳۰۱–۴۰۰ |
۴. جایگاه دانشگاه‌های ایران در حوزه موضوعی فنی و مهندسی
بیشترین درخشش و سهم دانشگاه‌های کشور در این گروه رقم خورده است و دانشگاه تهران در رشته «منابع آب» موفق به کسب رتبه ۴۹ جهان شده است.
جدول ۴. رتبه‌بندی دانشگاه‌های ایران در شاخه‌های مهندسی
| رشته موضوعی (تعداد دانشگاه) | دانشگاه‌های حاضر | رتبه جهانی |
|---|---|---|
| مهندسی مکانیک (۴) | دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، دانشگاه شیراز | ۲۰۱–۳۰۰ |
| دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تهران | ۳۰۱–۴۰۰ | |
| مهندسی برق و الکترونیک (۳) | دانشگاه صنعتی شریف | ۲۰۱–۳۰۰ |
| دانشگاه شیراز | ۳۰۱–۴۰۰ | |
| دانشگاه تهران | ۴۰۱–۵۰۰ | |
| اتوماسیون و کنترل (۱) | دانشگاه تهران | ۱۵۱–۲۰۰ |
| مهندسی مخابرات (۱) | دانشگاه صنعتی شریف | ۲۰۱–۳۰۰ |
| علوم و فناوری ابزار آلات (۹) | دانشگاه‌های صنعتی شریف، صنعتی شیراز، تهران | ۱۰۱–۱۵۰ |
| دانشگاه‌های علم و صنعت ایران، صنعتی اصفهان، شیراز، تبریز | ۲۰۱–۳۰۰ | |
| دانشگاه‌های صنعتی امیرکبیر، صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی | ۳۰۱–۴۰۰ | |
| مهندسی و علوم کامپیوتر (۲) | دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تهران | ۴۰۱–۵۰۰ |
| مهندسی عمران (۱۰) | دانشگاه علم و صنعت ایران | ۵۱–۷۵ |
| دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه تهران | ۱۰۱–۱۵۰ | |
| دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تربیت مدرس | ۲۰۱–۳۰۰ | |
| دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، دانشگاه مازندران، دانشگاه تبریز | ۳۰۱–۴۰۰ | |
| مهندسی شیمی (۶) | دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه تهران | ۲۰۱–۳۰۰ |
| دانشگاه علم و صنعت ایران، دانشگاه تبریز | ۳۰۱–۴۰۰ | |
| دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه صنعتی شریف | ۴۰۱–۵۰۰ | |
| مهندسی و علم مواد (۱) | دانشگاه تهران | ۴۰۱–۵۰۰ |
| علوم و مهندسی انرژی (۵) | دانشگاه‌های صنعتی اصفهان، صنعتی شریف، تبریز، تهران | ۲۰۱–۳۰۰ |
| دانشگاه تربیت مدرس | ۳۰۱–۴۰۰ | |
| علوم و مهندسی محیط زیست (۳) | دانشگاه تهران | ۲۰۱–۳۰۰ |
| دانشگاه صنعتی شریف | ۳۰۱–۴۰۰ | |
| دانشگاه علوم پزشکی تهران | ۴۰۱–۵۰۰ | |
| منابع آب (۴) | دانشگاه تهران | ۴۹ |
| دانشگاه تبریز | ۱۰۱–۱۵۰ | |
| دانشگاه تربیت مدرس | ۱۵۱–۲۰۰ | |
| دانشگاه شیراز | ۲۰۱–۳۰۰ | |
| علوم و فناوری غذایی (۱۱) | دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ۷۶–۱۰۰ |
| دانشگاه علوم پزشکی تبریز، دانشگاه تهران | ۱۵۱–۲۰۰ | |
| دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دانشگاه شیراز، دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشگاه تبریز، دانشگاه ارومیه | ۲۰۱–۳۰۰ | |
| دانشگاه‌های علوم پزشکی اصفهان، علوم پزشکی شیراز | ۳۰۱–۴۰۰ | |
| زیست‌فناوری (بیوتکنولوژی) (۱) | دانشگاه تهران | ۳۰۱–۴۰۰ |
۵. جایگاه دانشگاه‌های ایران در حوزه علوم زیستی
جدول ۵. رتبه‌بندی دانشگاه‌های ایران در علوم زیستی
| رشته موضوعی (تعداد دانشگاه) | دانشگاه‌های حاضر | رتبه جهانی |
|---|---|---|
| علوم کشاورزی (۶) | دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ۱۰۱–۱۵۰ |
| دانشگاه تهران | ۱۵۱–۲۰۰ | |
| دانشگاه تربیت مدرس | ۳۰۱–۴۰۰ | |
| دانشگاه‌های فردوسی مشهد، شیراز، ارومیه | ۴۰۱–۵۰۰ | |
| علوم دامپزشکی (۲) | دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشگاه تهران | ۲۰۱–۳۰۰ |
| زیست‌شناسی انسانی (۲) | دانشگاه علوم پزشکی تهران | ۱۵۱–۲۰۰ |
| دانشگاه علوم پزشکی شیراز | ۳۰۱–۴۰۰ |
۶. جایگاه دانشگاه‌های ایران در حوزه علوم پزشکی
جدول ۶. رتبه‌بندی دانشگاه‌های ایران در علوم پزشکی و سلامت
| رشته موضوعی (تعداد دانشگاه) | دانشگاه‌های حاضر | رتبه جهانی |
|---|---|---|
| پزشکی بالینی (۸) | دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران، علوم پزشکی تهران | ۲۰۱–۳۰۰ |
| دانشگاه‌های علوم پزشکی بقیه‌الله، علوم پزشکی اصفهان | ۳۰۱–۴۰۰ | |
| دانشگاه‌های علوم پزشکی گیلان، کرمانشاه، مازندران، زاهدان | ۴۰۱–۵۰۰ | |
| بهداشت عمومی (۷) | دانشگاه علوم پزشکی تهران | ۱۰۱–۱۵۰ |
| دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران، علوم پزشکی کرمان | ۲۰۱–۳۰۰ | |
| دانشگاه علوم پزشکی شیراز | ۳۰۱–۴۰۰ | |
| دانشگاه‌های علوم پزشکی کرمانشاه، مشهد، مازندران | ۴۰۱–۵۰۰ | |
| پرستاری (۲) | دانشگاه‌های علوم پزشکی تبریز، علوم پزشکی تهران | ۲۰۱–۳۰۰ |
| داروسازی و علوم دارویی (۴) | دانشگاه علوم پزشکی تهران | ۱۰۱–۱۵۰ |
| دانشگاه علوم پزشکی مشهد | ۱۵۱–۲۰۰ | |
| دانشگاه‌های علوم پزشکی شهید بهشتی، علوم پزشکی تبریز | ۲۰۱–۳۰۰ | |
| دندان‌پزشکی و علوم دهانی (۲) | دانشگاه علوم پزشکی تهران | ۱۵۱–۲۰۰ |
| دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی | ۲۰۱–۳۰۰ | |
| فناوری پزشکی (۱) | دانشگاه تربیت مدرس | ۲۰۱–۳۰۰ |
۷. جایگاه دانشگاه‌های ایران در حوزه علوم اجتماعی
جدول ۷. رتبه‌بندی دانشگاه‌های ایران در علوم اجتماعی
| رشته موضوعی (تعداد دانشگاه) | دانشگاه‌های حاضر | رتبه جهانی |
|---|---|---|
| مدیریت (۱) | دانشگاه علم و صنعت ایران | ۳۰۱–۴۰۰ |
| آموزش (۲) | دانشگاه گلستان | ۲۰۱–۳۰۰ |
| دانشگاه علوم پزشکی تهران | ۴۰۱–۵۰۰ |
جمع‌بندی و نکات کلیدی
- برترین رتبه ملی: دانشگاه تهران در رشته منابع آب با رتبه ۴۹ جهان و دانشگاه علم و صنعت ایران در رشته مهندسی عمران با بازه رتبه‌ای ۵۱–۷۵ جهان درخشان‌ترین جایگاه‌ها را در میان دانشگاه‌های ایرانی کسب کردند.
- پوشش موضوعی گسترده: دانشگاه تهران با حضور در حوزه‌های فنی، علوم پایه، کشاورزی و منابع زیستی بیشترین تنوع رشته‌محل‌های بین‌المللی را به خود اختصاص داده است.
- پیشتازی دانشگاه‌های علوم پزشکی: در حوزه بهداشت عمومی، داروسازی و دندان‌پزشکی، دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی، مشهد و تبریز عملکرد پایداری در میان ۲۰۰ دانشگاه برتر دنیا ثبت کرده‌اند.
جهت ارتباط با مشاوران و راهنمایی تخصصی درباره
انتخاب رشته
تماس بگیرید
(مشاوره کاملاً رایگان)
(مشاوره کاملاً رایگان)
